Waarom een slimme thermostaat niet altijd geld bespaart
Een slimme thermostaat wordt vaak gepresenteerd als een snelle manier om je energierekening omlaag te krijgen. Je installeert het kastje, koppelt een app en de besparing volgt vanzelf. In de praktijk valt dat soms tegen. Sommige huishoudens zien hun verbruik nauwelijks dalen, terwijl anderen wel degelijk merkbaar minder gas of stroom gebruiken.
Het verschil zit zelden in het apparaat zelf. Een thermostaat verbruikt geen warmte en maakt je huis niet beter geïsoleerd. Hij regelt alleen wanneer en hoeveel er gestookt wordt. Of dat iets oplevert, hangt af van hoe je nu al stookt, hoe je woning in elkaar zit en wat je met de extra mogelijkheden doet.
Wanneer een slimme thermostaat wel helpt
De grootste winst haal je als je huidige stookpatroon niet aansluit bij je dagelijkse ritme. Werk je bijvoorbeeld onregelmatige uren, of vergeet je vaak de verwarming lager te zetten als je weggaat, dan kan een slimme thermostaat veel verspilling voorkomen. Functies zoals aanwezigheidsdetectie via je telefoon of een eenvoudig weekschema zorgen dat je niet een leeg huis verwarmt.
Ook bij een cv-ketel die modulerend kan branden, is er voordeel. Een thermostaat die met de ketel communiceert via bijvoorbeeld OpenTherm, kan de ketel op een lagere watertemperatuur laten werken. Dat is efficiënter dan steeds aan en uit schakelen op vol vermogen.
Wanneer het weinig verschil maakt
Had je al een gewone programmeerbare thermostaat en gebruikte je die goed, dan is de extra besparing vaak klein. Je stookte immers al alleen wanneer het nodig was. Hetzelfde geldt als je bijna altijd thuis bent en de temperatuur de hele dag ongeveer gelijk wilt houden.
Soms gaat het verbruik zelfs omhoog. Omdat je met een app makkelijk even een graadje bijzet vanaf de bank, stook je ongemerkt warmer dan voorheen. Comfort wordt laagdrempeliger, en dat kan de besparing tenietdoen.
Instellingen bepalen het resultaat
Een slimme thermostaat is zo slim als je hem instelt. Veel mensen laten de standaardinstellingen staan, terwijl daar juist winst te halen valt. Denk aan de aanvoertemperatuur van je cv-ketel: staat die op 80 graden terwijl 60 graden ook volstaat, dan verlies je rendement. Ook de nachttemperatuur en de opwarmtijd in de ochtend zijn belangrijk.
Wil je weten hoe andere huishoudens hun woning slimmer en zuiniger maken, dan vind je op Duurzaamheidblogs.nl artikelen over slimme woningen en duurzame keuzes in huis. Handig als je verder wilt kijken dan alleen de thermostaat.
- Verlaag de aanvoertemperatuur van je ketel waar mogelijk
- Stel een realistisch dag- en nachtschema in
- Zet de temperatuur een uur voor vertrek of bedtijd al lager
- Controleer na een paar weken of je verbruik echt daalt
Isolatie gaat voor techniek
In een slecht geïsoleerd huis lekt warmte weg via ramen, kieren, dak en vloer. Een slimme thermostaat kan dat verlies niet stoppen, hooguit iets beperken door minder lang te stoken. Vaak levert het dichten van kieren, het plaatsen van radiatorfolie of het isoleren van je spouwmuur meer op dan welk regelsysteem ook.
Bovendien werkt een slimme thermostaat beter in een goed geïsoleerde woning. Het huis houdt de warmte langer vast, waardoor de thermostaat nauwkeuriger kan regelen en de ketel minder vaak hoeft aan te slaan.
Gewoontes wegen zwaar
Je eigen gedrag heeft minstens zoveel invloed als de techniek. Een trui aantrekken en de thermostaat een graad lager zetten, scheelt al flink op jaarbasis. Deuren van onverwarmde ruimtes dichthouden, niet stoken met open ramen en korter douchen dragen ook bij.
Een slimme thermostaat kan je daarbij helpen door inzicht te geven in je verbruik. Veel apps laten zien wanneer je het meest stookt. Die informatie is alleen waardevol als je er ook iets mee doet.
